راهکارهای درمانی برای چاقی کودکان                         .

دکتر رامین اسدی فوق تخصص غدد و متابولیسم کودکان                                      

 

چاقی اگر علت غددی نداشته باشد و یا به علت بیماری نباشد داروی خاصی ندارد و موارد زیر باید اجرا شود و بیشتر مربوط به رژیم غذایی و سبک زندگی می باشد.

 

۱/ مصرف مایعات شیرین کاهش یابد (نوشابه،دلستر،آب میوه صنعتی، نوشابه انرژی زا…)

۲/ رژیم غذایی با نمک پایین

۳/ ساعات تماشای تلویزیون و استفاده از موبایل به زیر ۲ ساعت کاهش یابد

۴/ خوردن هنگام تماشای تلویزیون ممنوع است

۵/ تلویزیون را در اتاق خواب قرارندهید

۶/ طول مدت بازیهای کامپیوتری کاهش یابد

۷/ خواب منظم و به اندازه باشد (زیر ۶ سال به میران ۱۰ ساعت در شبانه روز و بالای ۶ سال ۸ساعت در شبانه روز)

 ۸/ فعالیت ورزشی(ورزش هوازی به میزان نیم تا یک ساعت سه تا پنج بار در هفته، وزنه زدن و بدن سازی  نباشد)

۹/ مصرف غذا با چربی پایین(لبنیات کم چرب)

۱۰/ فست فود ممنوع می باشد

۱۱/ ۵ وعده میوه و سبزیجات به ویژه قبل از نهار و شام

۱۲/ مصرف قند و شکر و شیرینی کاهش یابد

۱۳/ رژیم مدیترانه ای رعایت شود( روغن زیتون، ماهی ، غذای پختنی و داخل فر)

۱۴/ مصرف نشاسته(برنج ، ماکارونی، سیب زمینی سرخ شده ) کاهش یابد 

۱۵/ داروهای ضد تشنج و رسپیریدون و کورتون باعث اضافه وزن میشود

۱۶/ سایز غذا در بشقاب کاهش یابد

۱۷/ غذا سریع خورده نشود

۱۸/ هیچ وعده اصلی غذایی حذف نشود

۱۹/ صبحانه حتما خورده شود

۲۰/ استرس باعث اضافه وزن می شود 

۲۱/ عدد ۰-۱-۲-۵ را به خاطر بسپارید(۵ وعده میوه، زیر ۲ ساعت تماشای تلویزیون یا بازی کامپیوتری، ۱ ساعت ورزش و تحرک در روز و عدد صفر یعنی مایعات شیرین به هیچ عنوان مصرف نشود)

۲۲/ در نظر داشته باشید حتی ثابت ماندن وزن در ویزیت های مکرر چند ماهه هم موفقیت حساب میشود

۲۳/ خانواده و پدر و مادر در کاهش وزن کودک کمک کنند و همراهی داشته باشند و روش زندگی را تغییر دهند و موارد بالا را همگی با کمک هم اجرا کنند

۲۴/ از غذا به عنوان پاداش و جایزه استفاده نکنید

۲۵/ کاهش وزن نیاز به زمان دارد و آهسته انجام شود و باعث اضطراب و استرس در خانواده نشود  حداقل یک سال تلاش لازم دارد (رژیم غذایی به همراه ورزش، قطع هر کدام منجر به اضافه وزن خواهد شد)  

 

باورهای غلط در مورد رشد و بلوغ

دکتر رامین اسدی فوق تخصص غدد و متابولیسم کودکان - عضو هیئت علمی دانشگاه

 

رشد قدی و بلوغ حاصل فعالیت منظم غدد جنسی و غده هیپوفیز در مغز میباشد و یکی از مهمترین فاکتورهای تنظیم کننده آن کارکرد صحیح این غدد و ژنتیک است .

 

 آیا نوع و زمان ورزش در رشد موثر است ؟

بله ، ورزشهای هوازی(پیاده روی ، دوچرخه سواری، شنا و …) به مدت حداقل ۱۰ دقیقه و حداکثر یک ساعت و حداقل سه بار در هفته میتواند باعث تحریک ترشح هورمون رشد شود و منجر به افزایش قد شود . ورزشهای غیر هوازی(بدن سازی، وزنه برداری و …) و ورزشهای قهرمانی همراه با استرس و بیش از یک ساعت اثر معکوس در رشد داشته و باعث سرکوب رشد و بلوغ میشود.

الزاما ورزشهای کششی باعث افزایش قد نمی شود. 

چاقی تاثیر مثبت ورزش در رشد را کاهش میدهد.

 

 آیا مصرف مکمل ها و ال – آرژنین و ال- کارنیتین باعث افزایش قد میشود؟

خیر، بر اساس تحقیقات زیادی که انجام شده مصرف ال آرژنین و ال کارنیتین هیچ تاثیری در افزایش قد ندارد و تنها بار اضافی به کبد وارد میکند.

تنها مصرف مولتی ویتامین حاوی «روی» به میزان مشخص و بر اساس توصیه پزشک اثر  مثبت در افزایش قد دارد.

 

 آیا طب سوزنی و حجامت باعث افزایش قد میشود؟

خیر بر اساس تحقیقاتی که در ایران توسط دانشگاه انجام شده هیچکدام تاثیری در افزایش قد نداشته است.

 

 آیا مصرف هورمون رشد در فرد نرمال از نظر قد و وزن باعث افزایش بیشتر قد میشود؟

خیر، در فرد نرمال هیچ تاثیری ندارد و مصرف آن احتمال عوارض را بیشتر میکند

 

 آیا مصرف هورمون رشد در ورزشکاران باعث افزایش قد بیشتر میشود؟

 خیر، تاثیری ندارد .

 

 آیا مصرف هورمون رشد در فردی با کوتاه قدی ژنتیکی موثر است؟

خیر، در ۸۰ درصد موارد فایده ای ندارد.

 

 آیا مصرف هورمون رشد باعث سرطان میشود؟

خیر بر اساس تحقیقات بیشماری که انجام شده باعث ایجاد سرطان نمیشود  و در فرد ی که تحت درمان سرطان میباشدهم  باعث عود نمیشود.

 آیا مصرف هورمون رشد باعث بلوغ زودرس میشود ؟

خیر، هیچ تاثیری در بلوغ ندارد.

 

 آیا مصرف هورمون رشد باعث دیابت میشود؟ خیر ، ممکن است  در برخی افراد کمی افزایش قند خون ایجاد کند ولی باعث دیابت نمیشود.

 

 آیا هورمون رشد باعث نازایی میشود؟ 

خیر ، هیچ تاثیر مضری در باروری ندارد.

 

 آیا در هنگام بیماری باید مصرف هورمون رشد را قطع کنیم؟

خیر ، لازم نیست.

 

 آیا شروع عادت ماهانه باعث توقف رشد میشود؟ 

خیر ، تا سه سال پس از شروع عادت ماهانه رشد ادامه دارد ولی سرعت رشد کاهش میابد.

 

 آیا شروع بلوغ باعث کوتاهی قد میشود؟

خیر، با شروع علایم بلوغ در دختر و پسر بیشترین جهش رشدی را خواهیم داشت و این روند تا زمان  تکمیل بلوغ و شروع عادت ماهانه ادامه خواهد داشت.

 آیا مصرف زینک(روی) باعث بلوغ زودرس میشود؟

خیر ، درایجاد بلوغ نقش و تاثیری ندارد. 

 

 آیا مصرف هورمونهای نگهدارنده بلوغ مثل دیفرلین باعث نازایی و سرطان میشود؟

خیر ، و تنها باعث نگهداشتن رشد استخوان میشود تا زمان بیشتری برای رشد قدی ایجاد شود و تنها در بلوغ زودرس این تاثیر را دارد و پس از قطع دارو بین ۶ تا ۱۸ ماه بعد علایم بلوغ ظاهر میشود و‌توصیه میشود همراه با آن از مکمل های کلسیم استفاده شود.  

 

  به نام خدا

دکتر رامین اسدی

فوق تخصص غدد و متابولیسم کودکان – استادیار دانشگاه 

«مخصوص بیماران دیابتی»

دیابت  در کودکان                  (صفحه یک)

 

دیابت نوع یک  نزدیک به ۱۵ میلیون نفر را بر روی زمین مبتلا نموده است و سالیانه نیز به این تعداد اضافه میشود .

این بیماری در پسر و دختر شیوع یکسانی دارد و ربطی به سطح اجتماعی یا فرهنگی بیماران ندارد .

افزایش شیوع را در دو سن ۵ تا ۷ سال و سن بلوغ داریم و ژنتیک نقش کمی در ایجاد این نوع دیابت دارد . 

علت

هنوز علت دقیق بیماری مشخص نیست ولی یک سری عوامل مثل بیماریهای ویروسی یا سرخجه مادرزادی  ، اختلالاتی در ترشح و تولید انسولین، استرس های روانی  و شروع زودهنگام شیر گاو در تغذیه کودک را موثر دانستند و لذا شیر مادر میتواند نقش محافظتی داشته باشد .

علایم

از علایم این بیماری نوشیدن زیاد آب و ادرار زیاد ، تشنگی ، کاهش وزن و احساس بوی  کتون (استون)در بچه میباشد به همراه قند بالای ناشتا(بیش از 126mg/dl) و قند ۲ ساعت پس از غذا بالا(بیش از 200mg/dl) 

اگر بیماری تشخیص داده نشود منجر به بیماری خطرناک کتواسیدوز (اسیدی شدن خون ) و کم آبی شدید میشود و تهدید کننده حیات می باشد. 

درمان

در حال حاضر تنها درمان موثر برای دیابت نوع یک استفاده از انسولین تزریقی میباشد ودرمان با داروهای خوراکی، داروهای گیاهی ، رژیم درمانی و پیوند پانکراس موثر نیست. 

توصیه میشود از روش درمانی جدید با استفاده از انسولینهای قلمی  در سن بالای دو سال استفاده شود 

در این روش بیمار از یک انسولین طولانی اثر به عنوان انسولین پایه استفاده میکند به نام انسولین گلارژین (لانتوس) و در هر وعده غذایی با محاسبه مواد غذایی خورده شده از انسولین کوتاه اثر استفاده میکند به نام آسپارت یا نوورپید 

از فواید این روش میتوان موارد زیر را ذکر نمود

• استفاده و حمل راحت 

• احتمال  افت قند(هایپوگلیسمی) بسیار کمتر نسبت به انسولینهای قدیمی NPH  و ریگولار 

• کنترل مناسب قند خون و هموگلوبین A1c

• تنظیم مناسب قند خون بسیار شبیه به مکانیسم طبیعی بدن 

(صفحه دوم)

از روشهای درمانی دیگر استفاده از پمپ های انسولین میباشد که هر چند هزینه بالاتری دارند ولی در کنترل قند خون مانند انسولینهای قلمی موثر میباشند.                                                                   

                                                                                         

توجه: توصیه میشود بیماران تا پیدا شدن روشهای درمانی جدید تر قند خون را به خوبی با انسولین کنترل نمایند تا دچار عوارض این بیماری نشوند. 

 

انسولین  طولانی اثر لانتوس (گلارژین)

به عنوان انسولین پایه تزریق میشود و طول اثر ۲۴ ساعته دارد و صبح ناشتا یک بار تزریق میشود  البته در برخی از کودکان اثر انسولین ۱۲ ساعت بیشتر طول نمیکشد و مجبور به دوبار تزریق در طول روز می شویم.

 

انسولین  کوتاه اثر نوورپید(آسپارت)

اثر انسولین ۱۵ دقیقه پس از تزریق شروع میشود و ۱تا ۲ ساعت بعد به اوج میرسد و ظرف ۳ تا ۴ ساعت اثرش از بین میرود. 

این انسولین بر اساس محاسبه غذای خورده شده در هر وعده تزریق میشود و میتوان بلافاصله  پس از خوردن غذا تزریق نمود.

 

نگهداری انسولین ها

تا زمانی که استفاده نشده در قسمت پایین یخچال جایی که یخ نزند نگهداری شود و اگر استفاده شد تا ۲۸ روز در فضای آزاد قابل نگهداری میباشد.قبل از تزریق، انسولین را از یخچال بیرون آورده و نیم ساعت در دمای محیط قرار دهید . زیرا تزریق انسولین سرد دردناک است.  

 

میزان نیاز به انسولین لانتوس  و تنظیم دوز آن 

مقدار انسولین روزانه ممکن است هر روز با توجه به قند خون تغییر کند و مقدار ثابتی نیست و والدین باید آنرامحاسبه کنند.

اگر یک بار در روز و ناشتا لانتوس تزریق میشود باید قند خون ناشتای صبح روز بعد را ملاک تنظیم دوز قرار داد اگر قند خون  بالای قند  هدف بود در بچه کوچک   یک واحد و در بچه بررگتر دو واحد  به دوز انسولین اضافه میکنیم و اگر قند پایین بود همین مقدار را کم میکنیم . 

قند خون ناشتای صبح و قند خون ناشتای روز(۴ساعت ناشتا) تحت تاثیر لانتوس میباشد 

میزان نیاز به انسولین نوورپید و تنظیم دوز آن

برای محاسبه مقدار نیاز باید اطلاعات زیر را بدست آوریم

• میزان قند خون قبل از هر وعده غذایی

• میزان  واحد کربوهیدرات غذای خورده شده

• ضرایب 

 

                                                                                          (صفحه سه)

محاسبه: ابتدا قند قبل از غذا سنجیده  شود و به ازای هر ۱۰۰ میلی گرم بالای عدد ۱۰۰ یک مقدار انسولین بر اساس سن محاسبه میشود(دوز اصلاحیه)

کودک زیر ۵ سال ۵/۰ واحد به ازای هر ۱۰۰ میلی گرم اصلاحیه و ضریب ۵/۰ برای واحد کربوهیدرات

کودک ۵ تا ۱۲ سال ۷۵/۰ واحد

کودک بالای ۱۲ سال ۱ تا ۲/۱ واحد 

 

مثال : کودک ۷ ساله قند قبل از نهار ۳۲۵ میباشد و ۵ واحد کربوهیدرات خورده میزان انسولین نوورپید میشود تقریبا (۲*۷۵/۰=۵/۱واحد) اصلاحیه و ۵ واحد غذا معادل جمعا ۵/۶ واحد که در ضریب ۷۵/۰ ضرب میشود وعدد  ۸۷/۴ به دست می آید وعدد را گرد نموده و ۵ واحد تزریق میکنیم . 

 

اگر کودک میان وعده هم مصرف میکند باید محاسبه شود و تزریق شود 

ممکن است در روز تعداد زیادی تزریق داشته باشیم که نباید نگران بود چون دردی ندارد و مهم کنترل قند خون میباشد ۰

قند هدف 

کودک زیر ۵ سال ۱۰۰تا ۲۰۰ میلی گرم در دسی لیتر

کودک ۵ تا ۱۲ سال ۸۰ تا ۱۵۰

کودک بالای ۱۲ سال ۸۰ تا ۱۳۰ 

مقادیر کم مربوط به ناشتایی و موارد زیاد برای قند دو ساعت پس از غذا میباشد .

چک قند خون

صبح ناشتا، قبل از غذا، دو ساعت پس از غذا، ساعت ۳صبح

در ابتدا نیاز به این ۷ بار چک قند خون میباشد به تدریج نیاز به دوز اصلاحیه کم خواهد شد و میتوان چک قند خون قبل از غذا را حذف نمود .

نکته

• اگر قند خون ناشتا پایین بود (زیر قند هدف) باید انسولین لانتوس را کم کرد و تزریق نمود و هیچگاه نباید انسولین لانتوس را قطع کنیم

• اگر قند خون قبل از غذا پایین بود (زیر قند هدف) نباید انسولین نوورپید تزریق شود . 

• در شرایط بیماری و استرس قند خون بالا میرود لذا باید هر دو ساعت قند را اندازه گرفت و اصلاح نمود ( مانند دوز اصلاحیه)

• در شرایط ورزش دوز انسولین نوورپید قبل از ورزش و یا حتی دوز لانتوس  کاهش یابد و مواد خوراکی همراه داشته باشد. 

 

(صفحه چهار)

مکان تزریق

بازو:چهار انگشت از مفاصل شانه و آرنج فاصله گذاشته و در قسمت خارجی بازو به صورت عمود تزریق کنید و تا ۱۰ ثانیه نگه دارید و بعد سوزن را خارج کنید ۰

                                                                                         

 

عضله ران:  چهار انگشت با مفاصل زانو و لگن فاصله گذاشته و در قسمت خارجی عضله ران به صورت گفته شده تزریق نمایید 

دو سانت فاصله از ناف هم میشود تزریق نمود وقتی محل های بالا قابل تزریق نباشند. 

مکان تزریق را در هرسایت  تزریق تغییر دهید و هفتگی مکان تزریق در  بازو و عضله  ران را تعویض کنید.

 

 

پدیده ماه عسل

در مواردی ۱ تا ۲ ماه پس از حمله اولیه دیابت میزان نیاز به انسولین کم میشود که یک تا دو ماه یا گاها چند ماه طول میکشد 

و بعد دوباره قند بالا میرود در این مدت باید دوز انسولین را کاهش داد ولی هیچگاه قطع نکرد و با حداقل دوز انسولین درمان ادامه بابد این دوران موقتی است و دلیل بر خوب  شدن بیماری نیست و باید دائم قند خون چک شود. 

 

پدیده سوموجی

گاهی قندخون پائین می افتد و منجر به ترشح هورمون های  ضد انسولین میشود که قند را بالا میبرد لذا وقتی قند ناشتا بالا بود قند ۳ صبح را نگاه کنید اگر افت داشت این پدیده دلیل بالارفتن قند ناشتا است و شما باید دوز انسولین شب را کاهش دهید و به اشتباه دوز لانتوس صبح را زیاد نکنید.

 

هایپوگلیسمی(افت قند خون)

افت قند منجر به علایم زیر میشود  رنگ پریدگی، لرزش ، عرق سرد، اختلال حواس ، کابوس ، پرخاشگری، طپش قلب ، خیره شدن، سردرد صبحگاهی ، تشنج و کوما 

اگر کودک هوشیار است باید مواد شیرین بخورد مثل آب قند یا بهتر از آن محلول آب و پودر گلوکز،اگر کودک بیهوش است و یا در حال تشنج است  از آمپول گلوکاگون (زیر بیست کیلو نصف آمپول و بالای بیست کیلو کامل  زیر جلدی)  استفاده  شود  و اگر گلوکاگون در دسترس نبود محلول آب و پودر گلوکز را تنقیه کنید (از طریق مقعد وارد روده شود)

 

 

 

                                                                        

 

* کم کاری مادرزادی تیروئید و لووتیروکسین:

 

کم کاری تیروئید ناشی از کمبود هورمونهای مترشحه از تیروئید و یا کمبود هورمونهای محرک از مغز میباشد .کم کاری میتواند در نوزاد علامت ایجاد کند و یا در آزمایش غربالگری مشخص شود.

از علایم آن میشود موارد زیر را ذکر نمود:

  • زردی طول کشیده ، فتق نافی ، زبان بزرگ و به تدریج کاهش رشد  ، خواب زیاد و صورت پف کرده و تاخیر تکاملی و ...

 

اگر در آزمایش غربالگری که در روز سوم تا پنجم تولد انجام میشود مشکلی باشد باید دوباره آزمایش خون  انجام شود و در صورت تایید کم کاری تیروئید هر چه سریعتر داروی لووتیروکسین شروع شود زیرا هورمون تیروئید برای رشد و تکامل مغز ضروری میباشد و تاخیر در درمان عوارض جبران ناپذیری دارد. بسیاری از موارد کم کاری تیروئید در نوزادی و اوایل کودکی گذرا میباشد ولی باید درمان با دارو حداقل تا ۳ سالگی که مغز رشد زیادی دارد استفاده شود و در سه سالگی میتوان برای یک ماه دارو را قطع نمود و آزمایش انجام داد و اگر مختل بود باید دارو ادامه یابد و در صورت نرمال بودن میتوان دارو را قطع نمود.

 

* لووتیروکسین:

داروی مورد نظر برای درمان کم کاری تیروئید میباشد و به صورت قرص های ۵۰ و ۱۰۰ میکروگرم وجود دارد.

 

موارد زیر در هنگام مصرف دارو رعایت شود:

  • دارو باید صبح  ناشتا و با معده خالی مصرف شود و فاصله یک ساعته از شیر یا غذا رعایت شود.
  • دارو باید در آب حل شود وبا شیر و یا ترکیبات شیر سویا ،ترکیبات حاوی آهن و کلسیم مصرف نشود زیرا جذب دارو را کاهش میدهد ، داروی آنتی اسید و یا امپرازول جذب دارو را کاهش می دهند.
  • در ۶ ماه اول درمان آزمایش هر ماه و بعد تا ۳ سالگی هر ۲تا ۴ ماه چک شود.
  • پس از هر بار تغییر دوز توسط پزشک آزمایش یک ماه بعد چک شود.
  • صبح روز آزمایش بیمار دارو مصرف نکند و پس از نمونه گیری دارو مصرف شود.
  • تعیین دوز مناسب دارو فقط به عهده پزشک فوق تخصص غدد کودکان میباشد و بیمار یا والدین نباید دوز را تغییر دهند.
  • اگرلازم است قرص نصف و یا تقسیم شود باید مقدار باقیمانده قرص روز بعد حساب شده و مصرف شود و دور انداخته نشود.

 

 

تز فارغ التحصیلی:



Letrozole effect in final height of boys with constitutional delay of growth and puberty

 

رزومه علمی

  

 نام و نام خانوادگی: رامین اسدی

 ملیت: ایرانی

 محل تولد: تنکابن، ایران

 شغل: دکتری پزشکی - فوق تخصص غدد درون ریز و متابولیسم کودکان، متخصص کودکان

 محل اشتغال: بیمارستان حضرت علی اصغر(ع)، تهران، خیابان وحید دستگردی


ادامه مطلب: رزومه علمی

آمار سایت

کاربران
1
مطالب
18
نمایش تعداد مطالب
9115

ورود به سایت

دکتر رامین اسدی - فوق تخصص غدد درون ریز و متابولیسم کودکان
دکتر رامین اسدی - متخصص کودکان

تماس با ما

ارتباطات:

  • تلفن ثابت(کد 021): ۲۲۲۵۵۲۱۸ و ۲۳0۴۶۳۹۶
  • موبایل: 09352282092
  • ایمیل: raminasadi_md@yahoo.com
  • آدرس: بیمارستان حضرت علی اصغر(ع)، تهران، خیابان وحید دستگردی
  • مکان جغرافیایی: {عرض: 35.7673991 و طول: 51.4257856}
  • صفحات اجتماعی:

  • فیسبوک
  • توئیتر
  • لینکداین
  • اینستاگرام